ރަމަޟާން މަހުގެ 21 ވިލޭރޭގެ މާތްކަމާއި ލައިލަތުލްޤަދްރު ހޯދަން މަސައްކަތްކުރުން
ބަރަކާތްތެރި ރަމަޟާން މަހުގެ ފަހު ދިހައަކަށް އެޅުމާއެކު، ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގައިވާ މުސްލިމުން އިސްލާމްދީނުގައިވާ އެންމެ މާތް ރޭ ކަމުގައިވާ ލައިލަތުލްޤަދްރި ވިލޭރޭ ހޯދުމުގެ އުންމީދުގައި އަޅުކަންތައް އިތުރުކުރެ އެވެ. މި ރޭތަކުގެ ތެރެއިން 21 ވިލޭރެއަކީ ހާއްސަ އަހައްމިއްޔަތެއް ދެވޭ ރެއެކެވެ. އެއީ ފަހު ދިހައެއްގެ އޮނަހިރި ރޭތަކުގެ ތެރެއިން ކޮންމެ ރެއެއްގައިވެސް ލައިލަތުލްޤަދްރި ވިލޭރޭ ލައިގަނެފާނެކަމަށް އިސްލާމީ ފަތްފޮތްތަކުން އެނގެން އޮތުމުންނެވެ.
ލައިލަތުލްޤަދްރި ވިލޭރޭގެ މާތްކަން
ލައިލަތުލްޤަދްރި ވިލޭރޭގެ މަތިވެރިކަން ކީރިތި ޤުރުއާނުން ސާބިތުވެއެވެ. ސޫރަތުލް ޤަދްރިގެ 3 ވަނަ އާޔަތުގައި ﷲ ތަޢާލާ ވަޙީކުރައްވާފައިވެ އެވެ. "ލައިލަތުލްޤަދްރި ވިލޭރޭ އެއްހާސް މަހަށްވުރެ ހެޔޮކަން ބޮޑެވެ."
ތަފްސީރު އިބްނު ކަޘީރުގައި ބަޔާންކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި، މި ރޭގައި ކުރެވޭ އަޅުކަމުގެ ދަރުމައަކީ 83 އަހަރަށްވުރެ ގިނަ ދުވަހު ކުރެވޭ އަޅުކަމާ އެއްވަރުގެ ދަރުމައެކެވެ.
މި ރޭ ހޯދުމަށް ރަސޫލާ ﷺ ދެއްވާފައިވާ އިރުޝާދު
ލައިލަތުލްޤަދްރި ވިލޭރޭގެ ސީދާ ތާރީހެއް ރަސޫލާ މުޙައްމަދު ﷺ ބަޔާންކޮށްދެއްވާފައެއް ނުވެ އެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި އެކަލޭގެފާނު މުސްލިމުންނަށް އިރުޝާދު ދެއްވީ ރަމަޟާން މަހުގެ ފަހު ދިހައެއްގައި އެ ރޭ ހޯދުމަށެވެ.
ޢާއިޝާ (ރ.ޢ) ގެ ކިބައިން ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި ރަސޫލާ ﷺ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. "ތިޔަބައިމީހުން ރަމަޟާން މަހުގެ ފަހު ދިހައެއްގެ އޮނަހިރި ރޭތަކުން ލައިލަތުލްޤަދްރި ވިލޭރޭ ހޯދާށެވެ." (ޞަޙީޙުލް ބުޚާރީ އަދި ޞަޙީޙު މުސްލިމް).
އެހެންކަމުން، އޮނަހިރި ރޭތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ ރަމަޟާން މަހުގެ 21، 23، 25، 27 އަދި 29 ވިލޭރެ އެވެ. *
21 ވިލޭރެއަކީ ލައިލަތުލްޤަދްރި ކަމަށް ހުރި ހެކިތައް
ބައެއް ޞަޙީޙު ރިވާޔަތްތަކުން 21 ވިލޭރެއަކީ ލައިލަތުލްޤަދްރި ވިލޭރޭ ކަމުގައި ވުމުގެ ފުރުސަތު އޮތްކަން އެނގެ އެވެ. އަބޫ ސަޢީދުލް ޚުދްރީ (ރ.ޢ) ރިވާކުރައްވާފައިވާ މަޝްހޫރު ޙަދީޘެއްގައިވާ ގޮތުން، ރަސޫލާ ﷺ އަށް ހުވަފެންފުޅުގައި އެ ރޭ ދެއްކެވުމަށްފަހު ފަހުން އެކަން ހަނދުމަފުޅުން ނެތުނީ އެވެ. ނަމަވެސް އެއީ ފަހު ދިހައެއްގެ ރޭތަކުގެ ތެރެއިން ރެއެއްކަމަށް އެކަލޭގެފާނު އިޝާރާތްކުރެއްވި އެވެ.
އަބޫ ސަޢީދުލް ޚުދްރީ (ރ.ޢ) ފަހުން ރިވާކުރެއްވިއެވެ. "އެކާވީސް ވިލޭރޭ ރަސޫލާ ﷺ އަޅުގަނޑުމެންނާއިގެން ނަމާދުކުރެއްވިއެވެ. ނަމާދު ނިމުނުއިރު އެކަލޭގެފާނުގެ ނިތްކުރިފުޅާއި ނޭފަތްޕުޅުގައި ފެނުގެ އަސަރު ހުއްޓެވެ." މި ރިވާޔަތް ޞަޙީޙުލް ބުޚާރީ އަދި ޞަޙީޙު މުސްލިމްގައި ވެއެވެ. ޢިލްމުވެރިން މި ހާދިސާ މާނަކުރައްވަނީ އެ އަހަރުގެ ލައިލަތުލްޤަދްރި ވިލޭރެއަކީ 21 ވިލޭރޭ ކަމުގެ ހެއްކެއްގެ ގޮތުގަ އެވެ.
އިލްމުވެރިންގެ ރައުޔުތައް
ލައިލަތުލްޤަދްރި ވިލޭރޭގެ އެންމެ ގާތް ތާރީހަކާ މެދު އިސްލާމީ އިލްމުވެރިންގެ މެދުގައި ޒަމާނުއްސުރެ ބަހުސް ކުރެވެމުން އައިސްފައިވެ އެވެ. ފަތުޙުލް ބާރީގެ މުޞައްނިފު އިބްނު ޙަޖަރުލް ޢަސްޤަލާނީ ފަދަ ބައެއް އިލްމުވެރިން ދެކެވަޑައިގަންނަވާ ގޮތުގައި، ކޮންމެ އަހަރަކުވެސް ފަހު ދިހައެއްގެ އޮނަހިރި ރޭތަކުގެ ތެރޭގައި މި ރޭ ބަދަލުވަމުންދެ އެވެ.
ހަމައެފަދައިން، އިމާމް ނަވަވީ ޞަޙީޙު މުސްލިމްގެ ޝަރަޙައިގައި ބަޔާންކުރައްވާފައިވަނީ، އިލްމުވެރިންގެ މެދުގައި އޮތް އެންމެ ވަރުގަދަ ރައުޔަކީ ލައިލަތުލްޤަދްރި ވިލޭރެއަކީ ވަކި އެއް ރެއަކަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ ރެއެއް ނޫން ކަމަށާއި، އެކި އަހަރުތަކުގައި އެކި ރޭރޭގައި އެ ރޭ ދިމާވާ ކަމަށެވެ.
މި ރޭގައި ކުރުމަށް އިރުޝާދު ދެވިފައިވާ އަޅުކަންތައް
ލައިލަތުލްޤަދްރި ވިލޭރެއާ ގުޅިފައިވާ ބޮޑުވެގެންވާ ދަރުމައާއި ޘަވާބުގެ ސަބަބުން، މުސްލިމުންނަށް ބާރުއަޅުއްވާފައިވަނީ އެ ރޭ ނަމާދުކުރުމާއި، ޤުރުއާން ކިޔެވުމާއި، ޛިކުރުކުރުމާއި އަދި ދުޢާކުރުމުގައި ވަގުތު ހޭދަކުރުމަށެވެ.
ޢާއިޝާ (ރ.ޢ) ރަސޫލުﷲ ﷺ ގެ އަރިހުން، ލައިލަތުލްޤަދްރި ވިލޭރޭ ދިމާވެއްޖެނަމަ ކުރާނީ ކޮން ދުޢާއެއްތޯ ސުވާލުކުރެއްވުމުން، އެކަލޭގެފާނު އެކަމަނާއަށް މަޝްހޫރު މި ދުޢާ ދަސްކޮށްދެއްވިއެވެ: “اللَّهُمَّ إِنَّكَ عَفُوٌّ تُحِبُّ الْعَفْوَ فَاعْفُ عَنِّي” މާނައީ: "އޭ ހައްދަވާ ބޮޑުކުރެއްވި ރަސްކަލާކޮ! އިބަރަސްކަލާނގެއީ ގިނަގިނައިން ފާފަފުއްސަވާ، ފާފަފުއްސެވުމަށް ލޯބިކުރައްވާ ރަސްކަލާނގެއެވެ. ފަހެ، މިއަޅާއަށް ފާފަފުއްސަވައިފާނދޭވެ!"
ބައެއް ސަގާފަތްތަކުގައި 27 ވިލޭރެއަށް ބޮޑު އަހައްމިއްޔަތުކަމެއް ދިންކަމުގައިވިޔަސް، އިސްލާމީ އިލްމުވެރިން ބަޔާންކުރައްވާ ގޮތުގައި ރަމަޟާން މަހުގެ ފަހު ދިހައެއްގެ ކޮންމެ އޮނަހިރި ރެއަކީވެސް، 21 ވިލޭރޭ ހިމެނޭ ގޮތަށް، ލައިލަތުލްޤަދްރި ވިލޭރެއަށް ވުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ.
އިލްމުވެރިން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި، މި ރޭގެ ސީދާ ތާރީހު ވަންހަނާކުރެއްވުމުގެ ހިކުމަތަކީ، ފަހު ދިހައެއްގެ ހުރިހާ ރެއެއްގައިވެސް އަޅުކަންކުރުން އިތުރުކުރުމަށް މުއުމިނުންނަށް ބާރުއެޅުމެވެ. މި ސަބަބަށްޓަކައި، ރަމަޟާން މަހުގެ 21 ވިލޭރޭ އައުމަކީ، ﷲގެ ރަޙްމަތާއި، ފާފަފުއްސެވުމާއި، ބަރަކާތް އެދި ދެންނެވުމަށް މުއުމިނުންނަށް ލިބޭ އަގުހުރި ފުރުސަތެކެވެ. އެއީ އެ ރެއަކީ "އެއްހާސް މައްސަރަށްވުރެ ހެޔޮކަން ބޮޑުވެގެންވާ" ރޭ ކަމުގައި ވުމުގެ އުންމީދުގަ އެވެ.






ރިއެކްޓް